“We zitten nog steeds in de dalende trend van vacatures”, zegt directeur Koen Willems van kWh People, het bedrijf dat de data levert voor deze Arbeidsmonitor. Tegelijkertijd is aan technici nog altijd veel behoefte, zo blijkt uit verschillende initiatieven om meer techneuten op te leiden.
Het aantal vacatures is met een afname van 12,2% flink gedaald ten opzichte van de peildatum een half jaar geleden. De peildatum in juli liet ook al een afname van 11,1% zien ten opzichte van weer een half jaar eerder. Sinds het hoogste punt van april 2023 (2.648 vacatures) is de grafiek van de Arbeidsmonitor aan het dalen. Dat strookt met de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt in het algemeen. Afgelopen herfst bleek uit cijfers van de Intelligence Group dat die aan het afkoelen is.
(Dit artikel gaat verder onder de grafiek.)
Het aantal vacatures op de peildatum in januari 2026 is met een totaal van 1.678 terug op het niveau van net na de coronacrisis en net voor de energiecrisis. Dat was toen een hoogterecord. Daarna is de vraag naar arbeidskrachten in de energiesector steil omhoog gegaan. “We zijn weer terug naar wat het ooit was, voor de energiecrisis”, zegt kWh-directeur Willems. “Dat was een periode van hosanna.” Het sentiment is anders dan toen, merkt hij op. Er is minder aandacht van overheidswege voor verduurzaming en de energietransitie.
We zijn weer terug naar wat het ooit was, voor de energiecrisis
Ook hebben een aantal sectoren de afgelopen jaren harde klappen gekregen, zoals de zonnesector met de aanstaande afschaffing van de salderingsregeling, de warmtepompsector met het vervallen van de warmtepompnorm en de windsector met het moeizaam rondrekenen van de businesscase. Ook het stilleggen van de aanleg van een vijftal windparken in de Verenigde Staten door de Amerikaanse president Donald Trump, helpt niet. Op veel vlakken lijkt de energietransitie te stagneren.
Kanttekening
De monitor geeft een trend weer, en geen definitieve aantallen. Het aantal vacatures hoeft namelijk niet een-op-een gelijk te zijn aan het aantal mensen dat wordt gezocht. Soms plaatst een bedrijf één vacature, bijvoorbeeld voor een monteur, terwijl dat bedrijf in werkelijkheid meerdere mensen zoekt -soms tientallen. De vraag is dus waarschijnlijk groter dan in de cijfers is terug te zien.
Bij Willems’ bureau gaat de telefoon nog altijd regelmatig. Sommige voormalige groeimarkten stabiliseren nu, zegt hij, en sommige markten waar veel van werd verwacht (zoals waterstof) zijn niet echt van de grond gekomen. Tegelijkertijd is er in bepaalde segmenten wel degelijk groei. Willems: “Energiemanagementsystemen, warmte, opslag, dat groeit allemaal”. De groei bij warmte zit vooral bij overheden, nu de Wet collectieve warmte is aangenomen en warmtebedrijven voortaan onder publieke zeggenschap moeten vallen.
Energiemanagementsystemen, warmte, opslag, dat groeit allemaal
Behoefte aan technici
De roep om technici is ook niet afgenomen in de sector, zo blijkt uit verschillende initiatieven van het afgelopen half jaar. Uit- en instroom in de techniek zijn ongeveer gelijk, ziet het ontwikkelingsfonds van de installatiesector Wij Techniek. Dat lijkt goed, maar betekent in de praktijk een precair evenwicht. Techniek Nederland stelde in de zomer dat de sector de komende jaren 121.000 nieuwe vakmensen nodig heeft, op basis van de arbeidsmarktprognose van Wij Techniek.
In december lanceerde netbeheerder Stedin een arbeidsmarktcampagne om extra vakmensen aan te trekken. De interesse voor techniek is er, stelde de netbeheerder op basis van onderzoek: Een op de vijf werkenden denkt er wel eens over om zich om te scholen naar een praktisch beroep in de techniek, en een op de zes overweegt een switch naar de energiesector. Dat is volgens de ondervraagden een sector met veel baanzekerheid, net als de bouw en de zorg.
In november kwamen brancheverenigingen Netbeheer Nederland, Bouwend Nederland, Techniek Nederland plus overheden en andere maatschappelijke partijen met een opschalingsplan om te zorgen dat er in 2030 vijfduizend extra technici zijn. Dat plan bestaat uit meerdere elementen, van opleiden tot het matchen van vraag en aanbod via een platform en een speciaal programma om statushouders op te leiden. In de maakindustrie zijn de bedrijfsvakscholen verenigd in het platform TechNext om te zorgen dat opleidingen en arbeidsmarkt goed op elkaar aansluiten.
Toekomst
Willems’ blik is op de toekomst gericht, en op het nieuwe kabinet: “Dat geeft duidelijkheid aan de sector.” Twee van de drie onderhandelende partijen D66 en CDA, die eerder deze week een akkoord hebben bereikt met de VVD, hebben veel aandacht voor de energietransitie.
Lees het volledige artikel hier Vacatures en interim-opdrachten in energie, duurzaamheid en circulariteit
